Les 13: Koreaanse partikelen: en, met, naar, van, voor, over

Deze les is ook beschikbaar in Русский, Français, Português en Español

 

Woordenschat

De woordenschat van onze lessen wordt, voor het gemak, verdeeld in zelfstandig naamwoorden, werkwoorden, bijvoeglijk naamwoorden en bijwoorden.

Een PDF met alle woorden en extra informatie vind je hier (Engels)

Zelfstandig Naamwoorden:
사실 = feit
= medicijn
음악 = muziek
하늘 = lucht
= land
지하 = ondergrond
= brood
쓰레기 = afval
회계사 = accountant
녹차 = groene thee
= tanden
정부 = overheid
성격 = persoonlijkheid
온도 = temperatuur
커튼 = gordijnen
= adem

Werkwoorden:
축하하다 = feliciteren
일어나다 = opstaan, wakker worden
준비하다 = voorbereiden, klaarmaken
들어오다 = naar binnen komen
들어가다 = naar binnen gaan
입장하다 = betreden (de werkwoord vorm van “toelating”)
숨쉬다 = ademen

Bijvoeglijk Naamwoorden:
흥미롭다 = interessant zijn
늦다 = laat zijn
시원하다 = cool zijn, relaxend zijn
질투하다 = jaloers zijn
맵다 = scherp zijn (smaak van eten)
죄송하다 = spijt hebben
미안하다 = spijt hebben
무겁다 = zwaar zijn
가볍다 = licht zijn
유명하다 = populair zijn, beroemd zijn
익숙하다 = ergens bekend mee zijn

Bijwoorden:
요즘 = tegenwoordig, deze dagen
같이 = samen

Als je Engels goed is, kun je deze woorden leren met onze Memrise tool.

 

 

Introductie

In de vorige les heb je een paar hele belangrijke Koreaanse partikelen geleerd die je erg breed kunt gebruiken. Er zijn nog een paar basis partikelen die je nog moet weten voordat je de ingewikkeldere grammatica kunt leren. De partikelen van les 12 en deze les komen vaak voor en zijn dus cruciaal om verder Koreaans te leren, laten we beginnen!

 

Koreaanse Partikelen (en): ~과/와, ~랑/이랑 and ~하고

~과/와, ~랑/이랑 en ~하고 kunnen allemaal gebruikt worden om “en” in het Koreaans te betekenen. ~과 en ~와 zijn hetzelfde. ~과 wordt achter woorden gezet die op een medeklinker eindigen en ~와 die op een klinker eindigen.
Respectievelijk zijn ~랑 en ~이랑 hetzelfde. ~이랑 komt achter woorden die eindigen op een medeklinker en ~랑 achter woorden die eindigen op een klinker.
~하고 kan achter zowel woorden die op een medeklinker als die op een klinker eindigen. Deze zet je simpelweg achter zelfstandig naamwoorden. Bijvoorbeeld:

우리는 밥과 빵을 팔아요 = Wij verkopen rijst en brood
나는 사과와 바나나를 샀어 = Ik kocht appels en bananen

De bovenstaande voorbeelden hebben ~와/과/랑/이랑/하고  tussen twee zelfstandig geplaatst die samen het lijdend voorwerp van de zin vormen. Hoewel dit twee zelfstandig naamwoorden zijn, zijn ze toch maar 1 lijdend voorwerp van de zin. Onthoud dit goed!

Nog meer voorbeelden met ~와/과/랑/이랑/하고:

나는 인천이랑 서울에 갈 거야 = I will go to Seoul and Incheon
형하고 아버지는 영화를 봤어 = Mijn broer en vader zagen een film
저는 약과 녹차만 샀어요 = Ik kocht alleen medicijn en groene thee

 

 

Koreaanse Partikelen (met): ~과/와, ~랑/이랑 en ~하고

En je dacht dat dit een makkelijke les zou worden! Ha! Dit klinkt onmogelijk voor Nederlanders, maar voor “en” en “met” worden dezelfde partikelen gebruikt. Je kunt ze alleen uit elkaar halen door naar de context van de conversatie te kijken. Dit klinkt misschien heel moeilijk, maar het verschil is eigenlijk best wel makkelijk te zien (zelfs voor een beginner!) in de zinsstructuur.

Bijvoorbeeld, als ik “en” wil uitdrukken, moet er altijd een zelfstandig naamwoord volgen na 과/와/(이)랑/하고:

나는 사과와 바나나를 샀어 = Ik kocht appels en bananen

Na 와 wordt een ander zelfstandig naamwoord geplaatst, dus je weet dat je het over appels EN bananen hebt. Maar als ik zou zeggen:

나는 친구와 갔어 = Ik ging met mijn vriend

Hier wordt geen extra zelfstandig naamwoord achter 와 gebruikt, dus kan dit partikel alleen maar “met” betekenen. Als ~와 in deze context “en” zou betekenen, zou het vertalen naar:

Ik ging, mijn vriend en… (niks)

… wat geen kloppende zin is.

Hier zijn nog meer voorbeelden:

저는 친구와 집에 갔어요 = Ik ging naar huis met mijn vriend
나는 아버지랑 공원에 갈 거야 = Ik zal met mijn vader naar het park gaan
선생님은 학생들과 박물관에 갔다 = De leraar ging met de studenten naar het museum
요즘에 사람들이 친구들이랑 매운 음식을 먹지 않아요 = Tegenwoordig eten mensen geen scherp eten met hun vrienden (meer)

Je kunt natuurlijk wel de partikelen gebruiken die beide “en” en “met” betekenen in dezelfde zin:

저는 밥을 친구랑 저의 어머니랑 먹었어요 = Ik at (rijst*) met mijn vriend en mijn moeder
*Koreaanse mensen gebruiken vaak “” (rijst) om “eten” te zeggen. Dit komt doordat Koreaanse mensen rijst voor (bijna) elke maaltijd eten. Dus als je hebt gegeten, heb je ook rijst gegeten. Je kunt dan ook “밥을 먹었어” zeggen wat simpelweg vertaald naar “Ik at”.

Er zijn twee bijwoorden die vaak worden gebruikt in zinnen met “met”, dit zijn 같이 en 함께. Allebei betekenen ze “samen”, en ze worden ook in zinnen gebruikt als er geen “met” partikel (과/와/랑/이랑/하고) in staat. Bijvoorbeeld:

우리는 빵을 같이 먹었어요 = Wij aten samen brood
우리는 빵을 함께 먹었어요 = Wij aten samen brood

우리는 집에 같이 들어갔어요 = Wij gingen samen naar binnen in het huis
우리는 집에 함께 들어갔어요 = We gingen samen naar binnen in het huis

우리는 음악을 같이 들었어요 = Wij luisterden samen naar muziek
우리는 음악을 함께 들었어요 = Wij luisterden samen naar muziek

In het Koreaans worden “samen” en “met” ook vaak in dezelfde zin gebruikt. In het Nederlands wordt zo een zin meestal ingekort, omdat dat wat beter klinkt. Dus in plaats van:

Ik at brood samen met een vriend

Zeggen wij:

Ik at brood met een vriend

Maar in het Koreaans kan het allebei. Bijvoorbeeld:

저는 빵을 친구랑 같이 먹었어요 = Ik at brood (samen) met een vriend
저는 빵을 친구와* 함께 먹었어요 = Ik at brood (samen) met een vriend

저는 빵을 친구랑 먹었어요 = Ik at brood met een vriend
저는 빵을 친구와 먹었어요 = Ik at brood met een vriend

Zie je dat ~와 met 함께 wordt gebruikt in plaats van ~랑? Ook met de betekenis van “en”, wordt “~와/과” meestal gebruikt in schrift en formele situaties, en wordt “~(이)랑” meestal in spraak gebruikt. Dit hangt meestal wel af van de persoon die spreekt/schrijft, maar over het algemeen kun je deze conclusies wel trekken. Daarom wordt 함께 meestal met ~과/와  gebruikt.

Om dit nog even ingewikkelder te maken, wordt 같이 vaker gebruikt dan 함께 (같이 is waarschijnlijk een van de meest gebruikte woorden in het Koreaans, terwijl 함께 verder onderaan op de lijst staat). En als 함께 wordt gebruikt, paar je dit meestal op met ~과/와. Dit zijn puur conclusies die ik heb getrokken nadat ik jaren met Koreaanse sprekers heb gesproken.

Nog meer voorbeelden:

저는 녹차를 엄마랑 같이 마셨어요 = Ik dronk groene thee (samen) met mijn mama
저는 엄마랑 유명한 영화를 같이 봤어요 = Ik keek/zag een beroemde film (samen) met mijn mama
저는 선생님과 함께 공부했어요 = Ik studeerde (samen) met mijn leraar
저는 여자 친구와 함께 영화를 봤어요 = Ik keek/zag een film (samen) met mijn vriendinnetje.

Je kunt deze partikelen ook gebruiken om te zeggen dat je “met” iemand op een locatie bent. Hierbij moet je wel 있다 én 같이 of 함께 gebruiken. Bijvoorbeeld:

나는 친구랑 같이 있어 = Ik ben met mijn vriend
저는 친구와 집에 함께 있어요 = Ik ben thuis met een vriend

Onthoud goed! Deze betekenis van “met” kan in het Koreaans niet op onderstaande manier worden gebruikt:

Ik bouwde een huis met mijn handen

Hier zijn “mijn handen” de methode waar je iets hebt gedaan, dus wat je hebt geleerd in Les 12 met ~(으)로 moet je in deze situaties gebruiken. . Bijvoorbeeld:

저는 손으로 집을 지었어요

Koreaanse Partikelen (aan): 에게/한테/께

Deze drie partikelen geven aan dat je iets doet (meestal iets geeft) AAN iemand. 에게, 한테 en 께 hebben allemaal dezelfde betekenis, maar 한테 wordt meestal in conversatie gebruikt, ~에게 wordt meestal geschreven (hoewel het ook vaak in spraak voorkomt) en ~께 zeg je als de persoon waaraan je iets geeft veel respect van je verdient (~께 is dus de formele vorm van 에게/한테).

아버지는 아들에게 돈을 준다 = De vader geeft geld aan zijn zoon
나는 학생들한테 한국어를 가르쳤어 = Ik leerde Koreaans aan de studenten
저는 부장님께 그 사실을 말할 거예요 = Ik zal dat (feit) aan mijn baas vertellen

In de zin met ~께, zou meestal een ander werkwoord (말씀) en andere grammaticale vorm (드리다) worden gebruikt. Maar die heb je nu nog niet geleerd, dus heb ik dat in dit voorbeeld maar niet gebruikt. In les 39 zal je dit pas leren, dus focus nu alleen op het gebruik van ~께 in deze zin.

Let op! Omdat je ~께 in een zin gebruikt, betekent niet meteen dat de zin ook op een beleefde manier hoeft te eindigen. ~께 wordt alleen achter de persoon gezet die veel respect verdient, en dit heeft niets te maken met wie je praat. Bijvoorbeeld, als ik een leraar was, die tegen mijn student sprak, en het over de directeur had, zou ik zeggen:

나는 책을 교장선생님께 줬어 = Ik gaf een boek aan de directeur

Nogmaals, hier zou waarschijnlijk het woordje “드리다” in plaats van 주다 worden gebruikt. Maar maak je daar nu geen zorgen om, focus alleen op de ~께 en in ls 39 zullen we hier op terugkomen.

 

 

Koreaanse Partikelen (van): ~에게서/한테서/(으)로부터

In Les 12 heb je geleerd dat ~에서 op een brede schaal “vandaan” kan betekenen. ~에게서/한테서 kunnen ook naar “van” vertalen, maar ze worden op een andere manier gebruikt.

~에게서/한테서 heeft de tegenovergestelde betekenis van ~에게/한테/께, wat betekent dat iemand iets ontvangt van iemand. Deze partikelen zet je achter de persoon die iets ontvangt. Bijvoorbeeld:

나는 나의 여자친구에게서 편지를 받았어 = Ik ontving een brief van mijn vriendinnetje

Het “ding” dat wordt ontvangen hoeft niet per se iets fysieks te zijn. Het kan ook iets abstracts zijn zoals verhalen, uitleg, etc. Bijvoorbeeld:

저는 교감선생님에게서 한국어를 배웠어요 = Ik leerde Koreaans van mijn vice-directeur
저는 그것을 친구한테서 들었어요 = Ik hoorde dat van mijn vriend

Een gelijksoortige partikel is ~(으)로부터. Dit kan ook achter de persoon worden gezet die iets ontvangt. Bijvoorbeeld:

나는 나의 여자친구로부터 편지를 받았어 = Ik ontving een brief van mijn vriendinnetje
저는 교감선생님으로부터 한국어를 배웠어요 = Ik leerde Koreaans van mijn vice-directeur
저는 그것을 친구로부터 들었어요 = Ik hoorde dat van mijn vriend
저는 친구들로부터 사랑을 많이 받았어요 = Ik ontving veel liefde van mijn vrienden
아버지로부터 선물이 왔어요 = Een cadeau kwam van mijn vader

~(으)로부터 kan ook worden gebruikt als je iets ontvangt van een niet-persoon (een bedrijf, de overheid, etc). Bijvoorbeeld:

나는 돈을 정부로부터 받았어 = Ik ontving geld van de overheid
이것을 하늘로부터 받았어요 = Ik ontving dit van de lucht (hemel)

Maar, je kunt niet ~에게서/~한테서 gebruiken als je iets van een niet-persoon hebt ontvangen.

Kortom, ~(으)로부 kan worden gebruikt om aan te geven dat iemand iets ontvangt van een persoon of een niet-persoon. ~에게서 en ~한테서 hebben een vergelijkbare betekenis, maar kunnen alleen gebruikt worden als iemand iets ontvangt van een persoon.

 

 

Iets voor iemand doen: ~을/를 위해(서)

Als je wilt zeggen dat je iets VOOR (in het voordeel van) iemand doet, kun je ~를/을 achter de persoon zetten waar je iets voor doet, gevolgd door 위해(서):

나는 나의 여자 친구를 위해(서) 꽃을 샀어 = Ik kocht bloemen voor mijn vriendinnetje
나는 부장님을 위해(서) 이것을 썼어 = Ik kocht dit voor mijn baas
저는 친구를 위해 빵을 만들었어요 = Ik maakte brood voor mijn vriend
아버지를 위해 시원한 물을 준비했어요 = Ik bereidde koud water voor mijn vader voor

Er is niet echt een verschil tussen 위해 en 위해서.

Deze vorm wordt meestal gebruikt als je iets doet voor een persoon, maar het kan soms ook voor een niet-persoon worden toegepast:

저는 회사를 위해 열심히 일할 거예요 = Ik zal hard werken voor het bedrijf

Je moet goed onthouden dat het ding waar je iets voor doet een zelfstandig naamwoord moet zijn. Je kunt 위해 gebruiken om aan te geven dat je iets doet voor de bedoeling van een werkwoord, maar dit is nu nog te ingewikkeld. In Les 32 zal je leren hoe je werkwoorden in zelfstandig naamwoorden moet veranderen.

Let er ook op dat je niet meerdere Nederlandse betekenissen van “voor” gebruikt. Partikel ~를/을 위해 vertaalt niet altijd naar een Nederlandse “voor”. Het betekent alleen dat iets in het voordeel is van. Bijvoorbeeld, in de onderstaande zin:

Ik was hem voor

Als je dit naar het Koreaans gaat vertalen met ~를/을 위해 klopt daar niks van! ~를/을 위해  betekent alleen dat iets in het voordeel is van.

 

 

Aan/over iets: ~에 대해

~에 대해 kan op dezelfde manier als ~를/을 위해 achter zelfstandig naamwoorden worden gezet. Het heeft de betekenis van “aan/over”. In theorie klinkt dit misschien vaagjes, kijk beter maar naar de onderstaande zinnen:

나는 너에 대해 생각했어 = Ik dacht aan jou
나는 나의 아버지에 대해 말했어 = Ik sprak over mijn vader
나는 그것에 대해 책을 쓸 거야 = Ik zal er een boek over schrijven
그 회계사는 정부에 대해 나쁜 말을 했어요 = Die accountant zei slechte dingen over de overheid

Net zoals met ~을/을 위해서, zit er amper verschil tussen ~에 대해 en ~에 대해서. De bovenstaande zinnen kunnen bijvoorbeeld ook zo geschreven worden:

나는 너에 대해서 생각했어 = Ik dacht aan je
나는 나의 아버지에 대해서 말했어 = Ik sprak over mijn vader
나는 그것에 대해서 책을 쓸 거야 = Ik zal er een boek over schrijven
그 회계사는 정부에 대해서 나쁜 말을 했어요 = Die accoutant zei slechte dingen over de overheid

Hieronder staat een manier hoe je ~에 대해 niet kunt gebruiken:

Mijn favoriete ding aan jou zijn jouw ogen

Ik zou je die zin graag in het Koreaans leren, zelfs als we die grammatica nog niet een hebben aangeraakt… What the heck – ik zal het je laten zien – ook al zal je er waarschijnlijk niks van begrijpen tot Les 28.

너에 있어서 내가 가장 좋아하는 것은 너의 눈이야.

Dat is het voor deze les! Ik denk dat dit een van de makkelijkste lessen was… haha, wat denk jij? Het is vooral maar stof uit je hoofd leren – niets te ingewikkeld. (Dit zijn de woorden van de maker. Ik, de Nederlandse vertaler vond deze les best wel moeilijk en lang… lol. Maar goed, bijna iedereen die 10 jaar in Korea heeft gewoond zou de Koreaanse basis niet zo moeilijk vinden)
In de volgende les gaan we het over iets hebben waar moedertaalsprekers nooit over nadenken… wat betekent dat het moeilijk zal zijn om door te hebben! Zie deze les als een geschenk van mij om je brein te laten relaxen voordat het weer moeilijk gaat worden! (Nogmaals, de woorden van de maker.)

Oke, ik snap het! Neem me mee naar de volgende les! Of,
Klik hier voor een werkboek voor deze les. (Engels)