Les 6: Koreaanse Beleefdheden

Deze les is ook beschikbaar in EspañolРусский en Português

 

 

Woordenschat

De woordenschat van onze lessen wordt, voor het gemak, verdeeld in zelfstandig naamwoorden, werkwoorden, bijvoeglijk naamwoorden en bijwoorden.

Een PDF van alle woorden met extra informatie is hier (Engels).

(TN: “Conjugate” staat voor vervoegen)

Zelfstandig Naamwoorden:
신발 = schoen
남방 = shirt
질문 = vraag
문제 = vraag, probleem
나이 = leeftijd
화장실 = badkamer, wc
부장님
 = baas
분위기 = de sfeer van iets
 = thee
바지 = broek
교실 = klaslokaal
급식 = eten op school
교감선생님 = vice (school)directeur
교장선생님 = (school)directeur
 = lijm
수도 = hoofdstad
 = fles
 = ziekte
생선 = vis (wat je eet)
야채 = groente
언덕 = heuvel
선물 = cadeau
기타 = guitaar
종이 = papier
우유 = melk
손목 = pols
시계 = klok/horloge
손목시계 = horloge
영화 = film

Werkwoorden:
노력하다 = proberen
앉다 = zitten
만지다 = aanraken
자다 = slapen
보다 = zien
기다리다 = wachten
청소하다 = schoonmaken
약속하다 = beloven
듣다 = horen
들어보다 = luisteren
그만하다 = stoppen
운동하다 = sporten/trainen
놀라다 = verrast zijn

Bijwoorden:
빠르다 = snel zijn
느리다 = langzaam zijn
착하다 = aardig zijn

Bijwoorden en andere woorden:
 = snel/binnenkort
항상 = altijd
 = week
아래 = bodem, onder

Als je Engels goed is, kun je deze woorden leren met onze Memrise tool.

 

 

 

Beleefdheden vervoegen

In Les 5 heb je geleerd hoe je werkwoorden en bijvoeglijk naamwoorden in de verleden, tegenwoordige en toekomstige tijd moet zetten. Daarnaast weet je dat die vervoegingen bijna nooit in conversatie wordt gebruikt, maar meestal in een boek, toets, artikel of dagboek worden geschreven. In deze les zal je de basis leren van vervoegingen die wél vaker in spraak wordt gebruikt.

 

 

 

Wat zijn Koreaanse beleefdheden?

Tot nu toe heb je nog niks geleerd over de verschillende beleefdheden (op deze website, in ieder geval). In het Koreaans moet je, afhankelijk van tegen wie je praat, verschillende vervoegingen voor hetzelfde woord gebruiken. Deze vervoegingen laten respect en beleefdheid zien aan de persoon met wie je spreekt. Welke vervoeging je moet gebruiken, hangt af van de persoons leeftijd en/of autoriteit status ten opzichte van die van jou.

Voor veel Nederlanders is dit moeilijk om te begrijpen, omdat wij niet echt zoiets in het Nederlands hebben. Het dichtste wat hierbij in de buurt komt is de “u” en de vervoegingen die hij met zich mee brengt. Toch wordt het in het Nederlands anders gebruikt dan als in het Koreaans en zitten er veel minder verplichtingen achter. En de vervoegingen van “u” zijn maar beperkt, je hoeft bijvoorbeeld niet elk werkwoord anders te vervoegen als je beleefd spreekt. Verder kun je nog “dankjewel” of “alsjeblieft” ergens aan toevoegen om het beleefder te laten klinken, maar ook hier zitten grenzen aan. Bijvoorbeeld, als iemand aan je vraagt “waar ging je gister naartoe?”. Zou je kunnen antwoorden:

Ik ging naar school gister.

In het Nederlands, of je nou tegen je vriendinnetjes vader of tegen je beste vriend aan het praten was, zou die zin er precies hetzelfde uitzien. Maar in het Koreaans moet je een hoger respect gebruiken als je tegen iemand praat die ouder dan jou is of een hogere positie dan jou heeft. Behalve als je net begonnen bent met Koreaans leren (dan zullen Koreaanse mensen het door de vingers zien), moet je dit altijd doen.

Ik zal je een grappig verhaaltje vertellen dat mij is overkomen. Ik begon met Koreaans leren een aantal maanden voordat ik naar Korea verhuisde. Ik was het toen niet erg vaak of intens aan het leren, dus mijn Koreaans was ontzettend basic. Toen ik aankwam op het vliegveld in Seoul, werd ik meteen naar mijn school gedreven en voorgesteld aan mijn directeur. Mijn directeur zei: “Ik ben blij dat je op mijn school werkt,” waar ik op antwoordde:

나도 (de lagere respect vorm van “ik ook”)

Hij was niet eens niet onder de indruk dat ik een paar Koreaanse woordjes wist. Nee, zijn gezicht zag eruit alsof iemand zijn dochter had gekidnapped.

Onderschat nooit, maar dan ook nooit hoe belangrijk beleefdheden zijn in het Koreaans.

Onthoud dat al deze vervoegingen met verschillende beleefdheden op het einde precies dezelfde betekenis hebben. Je zal leren hoe je moet vervoegen op de onderstaande manieren:

  1. Informele lage respect
    Deze gebruik je als je tegen je vrienden praat, mensen met wie je close bent, mensen die jonger dan je zijn en je familie.
  2. Informele hoge respect
    Dit kan in de meeste situaties gebruikt worden, zelfs in formele ondanks dat de naam “informeel” zegt. Dit is de meest gebruikte manier die mensen spreken als je respect proberen aan te tonen aan de persoon met wie ze praten.
  3. Formal high respect
    Dit is een hele hoge respect die wordt gebruikt voor mensen die veel respect van jou verdienen. Het is moeilijk om dit volledig uit te leggen, maar als ik eerlijk ben, is het verschil tussen ‘Informele hoge respect’ en ‘formal high respect’ niet erg groot. Als je één van deze twee gebruikt, zal niemand beledigd zijn.

De namen van elke vorm van spraak kunnen verschillen per bron, maar ik heb bovenstaande namen gekozen om elke vorm te omschrijven. Als toevoeging hieraan, heb je de “vlakke vorm” die je in de vorige les hebt geleerd.

Voordat je begint! Onthoud de regel die je in Les 5 heb geleerd: Als je iets aan de stam van een woord toevoegt, is dat 아 plus wat je nog moet toevoegen als de laatste klinker in de stam eenㅏ of ㅗ is. Als dit iets anders is danㅏ of ㅗ, voeg je daar 어 plus wat je nog moet toevoegen aan toe. Als het laatste blok van een stam 하 is, moet je 하여 toevoegen wat ook ingekort kan worden naar 해.
Verder heb je in de vorige les geleerd dat als de stam op een klinker eindigt, “~았/었다” wordt samengesmolten met de stam in de verleden tijd.

In deze les zijn er twee vervoegingen die je zal leren die je toevoeging van ~아/어 nodig hebben. Als je ~아/어 ergens aan toevoegt, gelden dezelfde regels als hierboven staan: het smelt samen met de stam. Bijvoorbeeld:

가다 + ~아/어 = 가 (가 + 아)
오다 + ~아/어 = 와 (오 + 아)
배우다 + ~아/어 = 배워 (배우 + 어)
끼다 + ~아/어 = 껴 (끼 + 어)
나서다 + ~아/어 = 나서 (나서 + 어)
켜다 + ~아/어 = 켜 (켜 + 어)
하다 + ~아/어 = 해 (하 + 여)

Als een stam eindigt op een medeklinker en je moet daar ~아/어 aan toevoegen, zet je het er gewoon achter. Bijvoorbeeld:

먹다 + ~아/어 = 먹어 (먹 + 어)
앉다 + ~아/어 = 앉아 (앉 + 아)

Er zijn vele situaties waar je ~아/어 ergens aan een stam moet toevoegen (of andere klinkers en medeklinkers). Vervoegingen zijn slechts één van deze vele situaties. Onthoud dit goed, omdat dit zal terugkomen in deze les, en in jouw verdere proces van Koreaans leren.

 

 

Werkwoorden
Tegenwoordige Tijd

In Les 5 heb je geleerd hoe je werkwoorden in de tegenwoordige tijd moet vervoegen; door ㄴ/는다 aan de stam van een woord te plakken. Korte herhaling:

먹다 = eten (onvervoegd)
나는 먹는다 = Ik eet (vervoegd – tegenwoordige tijd)

배우다 = leren (onvervoegd)
나는 배운다 = Ik leer (vervoegd – tegenwoordige tijd)

Dan zijn er nog drie vervoegingen in de tegenwoordige tijd die je moet weten:

1) Informele lage respect
Het enige wat je hoeft te doen is ~어/아/여 aan de stam van een woord te plakken:

나는 항상 저녁에 음식을 먹어 = Ik eet altijd eten in de ochtend (먹 + 어)

나는 나의 선생님을 항상 봐 = Ik zie mijn leraar altijd (보 + 아)

나는 항상 아침에 운동해 = Ik sport altijd in de ochtend (운동하 + 여)

In Les 1 heb je voor het eerst geleerd over de functie van ~에 als een partikel die de locatie of tijd van een zin aangeeft. Sindsdien heb je ~에 vaak gezien die een locatie aangeeft, maar je hebt nog geen voorbeelden gezien waar het de tijd aangeeft. Dit korte bericht herinnert je er even kort aan dat ~에  (als toevoeging aan andere dingen) aan het deel van de zin wordt geplakt om de tijd aan te geven.

Zie je dat in de voorbeeldzinnen 항상” (altijd) op twee verschillende plekken wordt gezet? Bijwoorden kunnen meestal overal gezet worden waar de spreker ook maar wil. Meer informatie over bijwoorden worden gegeven in Les 8.

 

2) Informele hoge respect
Dit wordt op precies dezelfde wijze gedaan als ‘Informele lage respect’, maar je moet ook ‘~요’ aan het einde van een woord zetten. Als je ‘~요’ aan het einde van elk Koreaans woord plakt maakt het het respectvoller.

저는 항상 저녁에 음식을 먹어요 = Ik eet altijd eten in de avond (먹 + 어요)

저는 저의 선생님을 항상 봐요 = Ik zie mijn leraar altijd (보 + 아요)

저는 항상 아침에 운동해요 = Ik sport altijd in de ochtend (운동하 + 여요)

 

3) Formele hoge respect
Dit wordt op een hele soortgelijke manier gedaan zoals je in Les 5 hebt geleerd; ~ㄴ/는다 aan de stam toevoegen. Om in deze vorm te vervoegen, moet je ~ㅂ니다/습니다 achter de stam zetten. Als de stam op een klinker eindigt, voeg je daar ~ㅂ gevolgd door 니다 aan toe. Als de laatste letter van een stam een medeklinker is, plak je daar ~습니다 achter.

저는 항상 저녁에 음식을 먹습니다 = Ik eet altijd eten in de avond (먹 + 습니다)

저는 저의 선생님을 항상 봅니다 = Ik zie mijn leraar altijd (보 + ㅂ니다)

저는 항상 아침에 운동합니다 = Ik sport altijd in de ochtend (운동하 + ㅂ니다)

 

Verleden Tijd

In Les 5 heb je geleerd hoe je werkwoorden in de verleden tijd moet vervoegen; door 었다/았다/였다 achter de stam te zetten. Korte herhaling:

먹다 = eten (onvervoegd)
나는 먹었다 = Ik at (vervoegd – verleden tijd)

배우다 = leren (onvervoegd)
나는 배웠다 = Ik leerde (vervoegd – verleden tijd)

De drie nieuwe vervoegingen zijn nu waarschijnlijk lekker eenvoudig voor je:

 

1) Informele lage respect
In plaats van 었다/았다/였다 aan de stam toe te voegen, haal je de 다 weg en plak je 어 achter 었/았/였:

나는 먹었어 = Ik at (먹 + 었어)
나는 들어봤어 = Ik luisterde (들어보 + 았어)
나는 운동했어 = Ik sportte (운동하 + 였어)

 

2) Informele hoge respect
Je hoeft alleen maar 요 aan het einde van de informele lage respect vervoegingen te zetten:

저는 먹었어요 = Ik at (먹 + 었어요)
저는 들어봤어요 = Ik luisterde (들어보 + 았어요)
저는 운동했어요 = Ik sportte (운동하 + 였어요)

 

3) Formele hoge respect
Zet 습니다 achter de 었/았/였 in de plaats van 다:

저는 먹었습니다 = Ik at (먹 + 었습니다)
저는 들어봤습니다 = Ik luisterde (들어보 + 았습니다)
저는 운동했습니다 = Ik sportte (운동하 + 였습니다)

 

 

 

Toekomstige Tijd

In les 5 heb je geleerd hoe je werkwoorden in de toekomstige tijd moet zetten; door 겠다 aan de stam toe te voegen. Korte herhaling:

먹다 = eten (onvervoegd)
나는 먹겠다 = Ik zal eten (vervoegd – toekomstige tijd)

배우다 = leren (onvervoegd)
나는 배우겠다 = Ik zal leren (vervoegd – toekomstige tijd)

Ook deze drie nieuwe vervoegingen zouden eenvoudig voor je moeten zijn:

1) Informele lage respect
In plaats van 겠다 aan de stam toe te voegen, haal je 다 weg en zet je 어 achter de 겠:

나는 먹겠어 = Ik zal eten (먹 + 겠어)
나는 배우겠어 = Ik zal leren (배우 + 겠어)

2) Informele hoge respect
Je hoeft alleen maar 요 achter de informele lage respect vormen te zetten:

저는 먹겠어요 = Ik zal eten
저는 배우겠어요 = Ik zal leren (배우 + 겠어요)

3) Formele hoge respect
Zet 습니다 achter 겠 in plaats van 다:

저는 먹겠습니다 = Ik zal eten (먹 + 겠습니다)
저는 배우겠습니다 = Ik zal leren (배우 + 겠습니다)

Laten we naar een paar werkwoordvervoegingen kijken in een duidelijk overzicht. Deze tabel heeft ook de vorm die je in les 5 hebt geleerd, wat vaak “Formele lage respect”, “vlakke vorm” of “dagboekvorm” wordt genoemd.

먹다 Verleden Tegenwoordig Toekomst
Informeel laag 먹었어 먹어 먹겠어
Informeel hoog 먹었어요 먹어요 먹겠어요
Vlakke vorm 먹었다 먹는다 먹겠다
Formeel hoog 먹었습니다 먹습니다 먹겠습니다

 

자다 Verleden Tegenwoordig Toekomst
Informeel laag 잤어 자겠어
Informeel hoog 잤어요 자요 자겠어요
Vlakke vorm 잤다 잔다 자겠다
Formeel hoog 잤습니다 잡니다 자겠습니다

 

이해하다 Verleden Tegenwoordig Toekomst
Informeel laag 이해했어 이해해 이해하겠어
Informeel hoog 이해했어요 이해해요 이해하겠어요
Vlakke vorm 이해했다 이해한다 이해하겠다
Formeel hoog 이해했습니다 이해합니다 이해하겠습니다

 

 

 

 

Bijvoeglijk Naamwoorden

Ik heb goed nieuws voor je: bijvoeglijk naamwoorden worden op precies dezelfde manier vervoegd als werkwoorden met deze drie beleefdheden. Het grootste verschil in werkwoorden en bijvoeglijk naamwoorden vervoegen zit in de “vlakke vorm” (die je geleerd hebt in les 5). Om bijvoeglijk naamwoorden in ‘Informeel laag respect’, ‘Informeel hoog respect’ en ‘Formeel hoog respect’ te zetten, volg je precies dezelfde regels als bij werkwoorden:

비싸다 Verleden Tegenwoordig Toekomst
Informeel laag 비쌌어 비싸 비싸겠어
Informeel hoog 비쌌어요 비싸요 비싸겠어요
Vlakke vorm 비쌌다 비싸다 비싸겠다
Formeel hoog 비쌌습니다 비쌉니다 비싸겠습니다

 

길다 Verleden Tegenwoordig Toekomst
Informeel laag 길었어 길어 길겠어
Informeel hoog 길었어요 길어요 길겠어요
Vlakke vorm 길었다 길다 길겠다
Formeel hoog 길었습니다 깁니다 * 길겠습니다

*Onregelmatige vervoeging. In de volgende les zal je over onregelmatigheden leren.

착하다 Verleden Tegenwoordig Toekomst
Informeel laag 착했어 착해 착하겠어
Informeel hoog 착했어요 착해요 착하겠어요
Vlakke vorm 착했다 착하다 착하겠다
Formeel hoog 착했습니다 착합니다 착하겠습니다

Dat is het voor deze les! Je maakt al goed vooruitgang in Koreaans leren! Er zijn nog een paar onregelmatigheden die je moet weten, dus daar zullen we het in de volgende les over hebben.

Oke, ik snap het! Neem me mee naar de volgende les! Of,
Klik hier voor een werkboek die bij deze les hoort (Engels)